Kənd təsərrüfatında yüksək məhsuldarlığa nail olmaq üçün düzgün gübrə seçimi mühüm amillərdən biridir. Hər bir bitkinin qida maddələrinə olan tələbatı fərqli olduğu üçün gübrə seçərkən yalnız məhsulun növünü deyil, həm də torpağın xüsusiyyətlərini, bitkinin inkişaf mərhələsini və tətbiq üsulunu nəzərə almaq lazımdır.
Düzgün seçilmiş gübrə bitkinin sağlam inkişafını dəstəkləyir, məhsuldarlığı artırır, torpağın münbitliyinin qorunmasına kömək edir və qida maddələrindən daha səmərəli istifadə etməyə imkan verir.
Düzgün gübrələmə kənd təsərrüfatı üçün bir sıra üstünlüklər yaradır:
Hər bir kənd təsərrüfatı bitkisinin qida maddələrinə olan ehtiyacı fərqlidir. Məsələn, yarpaqlı bitkilərin inkişafında azot mühüm rol oynayır, kök və meyvə inkişafında isə fosfor və kaliumun əhəmiyyəti artır.
Buna görə gübrə seçərkən konkret bitkinin hansı qida maddəsinə daha çox ehtiyac duyduğunu müəyyən etmək vacibdir. Bitkinin inkişaf mərhələsi də bu tələbatı dəyişə bilər.
Gübrə seçiminin əsas mərhələlərindən biri torpağın analiz edilməsidir. Torpaq analizi onun pH səviyyəsi, qida maddələrinin miqdarı və üzvi maddə tərkibi haqqında məlumat verir.
Məsələn, qumlu torpaqlarda qida maddələrinin yuyulması daha sürətli ola bilər, gil torpaqlarda isə fərqli gübrələmə yanaşmasına ehtiyac yarana bilər. Torpağın xüsusiyyətlərini nəzərə almaq gübrənin effektivliyini artırır.
Bitkinin qida tələbatı vegetasiya dövrünün müxtəlif mərhələlərində dəyişir. İlkin inkişaf mərhələsində balanslaşdırılmış qidalanma vacib olduğu halda, çiçəkləmə və meyvəvermə dövründə fosfor və kaliuma olan tələbat arta bilər.
Bu səbəbdən gübrənin növünü və tətbiq miqdarını bitkinin inkişaf mərhələsinə uyğunlaşdırmaq daha effektiv nəticə əldə etməyə kömək edir.
Gübrənin necə tətbiq olunması onun bitki tərəfindən mənimsənilməsinə təsir göstərə bilər. Gübrələr torpağa qarışdırılaraq, səpilmə üsulu ilə və ya yarpaqdan tətbiq edilə bilər.
Ən uyğun üsul bitkinin növündən, torpağın vəziyyətindən, gübrənin formasından və əkin şəraitindən asılıdır. Düzgün tətbiq üsulu qida maddələrinin itkisinin qarşısını almağa kömək edir.
Gübrə seçərkən ətraf mühitə mümkün təsirlər də nəzərə alınmalıdır. Gübrənin normadan artıq istifadəsi qida maddələrinin torpaqdan yuyulmasına və su mənbələrinə keçməsinə səbəb ola bilər.
Nəzarətli və ya yavaş buraxılan gübrələr bəzi hallarda qida maddələrinin daha tədricən təmin edilməsinə və itkilərin azaldılmasına kömək edə bilər.
Müxtəlif bitkilər üçün gübrə seçimi yalnız gübrənin tərkibinə baxmaqla məhdudlaşmır. Bitkinin qida tələbatı, torpağın xüsusiyyətləri, inkişaf mərhələsi, tətbiq üsulu və ətraf mühit şəraiti birlikdə qiymətləndirilməlidir.
Düzgün gübrə seçimi bitkilərin sağlam inkişafına, məhsuldarlığın və məhsul keyfiyyətinin artırılmasına, həmçinin torpağın münbitliyinin uzun müddət qorunmasına şərait yaradır. Buna görə fermerlər gübrələmə prosesini planlaşdırarkən torpaq analizlərini və bitkinin fərdi tələbatını əsas götürməlidirlər.
